Thứ sáu, 06/03/2020

Bạn có biết những điều liên quan đến quỹ dự trữ tài chính là gì?

Cùng đọc bài viết sau để tìm hiểu các vấn đề liên quan đến quỹ dự trữ tài chính, nắm được bản chất quỹ dự trữ tài chính là gì và những hiểu biết cơ bản cần có

Quỹ dự trữ tài chính luôn là vấn đề được đặt ra trong các văn bản hành chính nhà nước cũng như là vấn đề được đề cập trong các cuộc họp. Ta thường thấy thuật ngữ này qua các bài báo, cáo cáo tài chính hay các cuộc họp thường niên nhắc tới vấn đề ngân sách, tuy nhiên khá nhiều người đã gặp nhưng không phải ai cũng nắm được bản chất của quỹ dự trữ tài chính. Cùng đọc bài viết sau để tìm hiểu các vấn đề liên quan đến quỹ dự trữ tài chính, nắm được bản chất quỹ dự trữ tài chính là gì và những hiểu biết cơ bản cần có.

1. Những hiểu biết cơ bản cần biết về quỹ dự trữ tài chính là gì?

Những hiểu biết cơ bản cần biết về quỹ dự trữ tài chính là gì?
Những hiểu biết cơ bản cần biết về quỹ dự trữ tài chính là gì?

Đầu tiên bạn cần nắm được đó là thuật ngữ quỹ dự trữ tài chính được sử dụng trong các vấn đề tài chính nhà nước. Đây là từ thường xuất hiện trong ngành ngân hàng nhà nước với sự liên quan tới các bộ phận quản lý thu chi ngân sách nhà nước cũng như các hoạt động vận hành sự hoạt động liên quan đến nhà nước. Quỹ dự trữ tài chính ngoài việc xuất hiện đi liền với tài chính nhà nước thì nó cũng liên quan đến các quỹ thu chi của các doanh nghiệp. Tuy nhiên dưới góc độ doanh nghiệp thì nó được thay thế bằng thuật ngữ quỹ xoay vòng vốn hoặc quỹ hoạt động nội bộ, quỹ nội bộ doanh nghiệp,...

Để tìm hiểu bản chất của quỹ dự trữ tài chính là gì thì ta nên tìm hiểu dưới góc độ liên quan đến quỹ nhà nước sẽ sát nghĩa và hiểu được sâu hơn về khái niệm này. Hiểu nôm na thì quỹ dự trữ tài chính là dòng tiền của vốn của nhà nước dùng để vận hành các hoạt động kinh tế cũng như các hoạt động cần chi ngân sách và số tiền này luôn ở mức dự trữ theo quy định để có thể dự trữ chi tiêu cho các kế hoạch hoạt động cần ngân sách nhà nước chi dài hạn.

Những hiểu biết cơ bản cần biết về quỹ dự trữ tài chính là gì?
Những hiểu biết cơ bản cần biết về quỹ dự trữ tài chính là gì?

Quỹ dự trữ tài chính là thuật ngữ liên quan tới nhiều vấn đề như tài chính nhà nước cùng quỹ dự trữ với chủ thể xác định là nhà nước với sự liên quan đến vật chất, tài sản hay tiền tệ của nhà nước, ngoài ra quỹ dự trữ tài chính còn được định nghĩa rõ ràng là quỹ của Nhà nước, hình thành từ ngân sách nhà nước và các nguồn tài chính khác theo quy định của pháp luật tại khoản 17, Điều 4, Luật NSNN 2015. Thông qua đó ta có thể hiểu bản chất của quỹ dự trữ tài chính chính là thuật ngữ dùng để hình dung đến toàn bộ các khoản thu chi của nhà nước theo kế hoạch đề ra, với sự hạch toán từ trước để đảm bảo yêu cầu về sự đáp ứng nguồn chi với các kế hoạch đang thực hiện và sắp thực hiện. Không chỉ vậy mà quỹ dự trữ tài chính còn cần phải có số dư tại mỗi cấp và không được vượt quá 25% nhằm đảm bảo và đáp ứng được các nhu cầu về thực hiện các nhiệm vụ, chức năng của Nhà nước, việc này là yêu cầu bắt buộc đối với mỗi cấp được cung cấp quỹ dự trữ tài chính cho các hoạt động được đề ra. Tỷ lệ 25% đề ra là con số nằm trong dự toán ngân sách thu chi đã được quy định hằng năm và có liên quan đến ngân sách Nhà nước do các cơ quan, đơn vị Nhà nước có thẩm quyền và quyền hạn quyết định, con số này luôn đảm bảo và được báo cáo thường xuyên với các cấp có liên quan.

Xem thêm : Top những việc làm thêm buổi tối không thể bỏ qua

2. Đặc điểm của quỹ dự trữ tài chính và những hiểu biết cơ bản cần nắm được

Đặc điểm của quỹ dự trữ tài chính và những hiểu biết cơ bản cần nắm được
Đặc điểm của quỹ dự trữ tài chính và những hiểu biết cơ bản cần nắm được

Nhóm chi dự trữ nhà nước bao gồm khá nhiều quỹ như quỹ dự phòng ngân sách hay một số quỹ khác. Để nắm được đâu là dòng tiền được chi từ quỹ dự trữ tài chính cũng như đâu là tiền được chi từ quỹ dự phòng ngân sách thì bạn đọc cần nắm được các đặc điểm của từng quỹ cũng như khái niệm và cấp thành lập, thẩm quyền quyết định sử dụng, mục đích sử dụng và nguồn thành lập của từng loại quỹ. Chính vì vậy để nhận biết được quỹ dự trữ tài chính bạn cần nắm được các đặc điểm sau của quỹ dự trữ tài chính như là:

2.1. Khái niệm, cơ sở pháp luật ban hành

Khái niệm, cơ sở pháp luật ban hành
Khái niệm, cơ sở pháp luật ban hành

Tuy cùng xuất phát và nằm trong nhóm chi dự trữ của nhà nước nhưng khái niệm cùng cơ sở ban hành pháp luật lại có sự khác nhau. Trong khi nhóm dự phòng ngân sách được quyết định và hình thành theo điều 7 của nghị định 163/2016/NĐ và điều 10 bộ luật ngân hàng thì quỹ dự trữ tài chính được quy định tại điều 11, Luật Ngân sách Nhà nước và điều 8, Nghị định số 163 của Chính phủ, ban hành năm 2016. Đây là cơ sở pháp luật ban hành dành cho 2 quỹ trong nhóm quỹ dự chi của Nhà nước.

Ngoài ra trong bộ luật cũng đã nhắc tới một đặc điểm khá rõ ràng về quỹ dự trữ tài chính đó là sự khác biệt về cấp thành lập khi Quỹ dự trữ tài chính được sự đồng ý thành lập của nhiều ban hành liên quan, mức độ phủ rộng bao hàm nhiều cấp có liên quan rộng hơn, nó bao gồm cấp Chính phủ, cấp Ủy ban nhân dân tỉnh và cấp Thành phố trực thuộc trung ương.

2.2. Đặc điểm về thẩm quyền quyết định sử dụng của quỹ dự trữ tài chính

Đặc điểm về thẩm quyền quyết định sử dụng của quỹ dự trữ tài chính
Đặc điểm về thẩm quyền quyết định sử dụng của quỹ dự trữ tài chính

Thẩm quyền quyết định sử dụng quỹ dự trữ tài chính có sự linh hoạt, thay đổi người quyết định về mỗi cấp. Thông thường sẽ là người đứng đầu hay người nắm giữ trọng trách tài chính của các cấp mới được phê duyệt các khoản thu chi, sử dụng cho các hoạt động nhà nước. Người quyết định cũng như người có thẩm quyền cần đánh giá chính xác số tiền cần thu chi trong hoạch định mỗi dự án.

Mỗi cấp sẽ có người giữ vị trí khác nhau có thẩm quyền quyết định sử dụng quỹ dự trữ tài chính và thẩm quyền quyết định sử dụng của Quỹ dự trữ tài chính được giao trách nhiệm cho từng vị trí có liên quan như sau:

- Đối với cấp trung ương: quyền quyết định sử dụng đối với Quỹ dự trữ tài chính cấp TW sẽ do Bộ trưởng Bộ Tài Chính quyết định. Tại điểm a, khoản 4 đã quy định Bộ trưởng Bộ Tài Chính sẽ là người giải quyết những nhu cầu về các vấn đề liên quan đến ứng quỹ cho các hoạt động trực tiếp của quốc gia.

- Đối với cấp tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương: Cũng trong khoản 4 đã quy định rõ về người quyết định có thẩm quyền sử dụng quỹ dự trữ tài chính cho từng nơi như UBND cấp tỉnh, UBND thành phố.

Trong khoản 4 đã chỉ ra nhiệm vụ, trách nhiệm của từng vị trí, quyền hạn, quyền lợi và người được giao nhiệm vụ quyết định thu chi quỹ dự trữ tài chính, bạn có thể tham khảo thêm tại Điều 4, Luật NSNN 2015. Người được giao cho thẩm quyền quyết định sử dụng của quỹ dự trữ tài chính cần công bằng, liêm chính, chí công vô tư cũng như đảm bảo được đạo đức tốt đẹp để thực hiện tốt nhiệm vụ được giao cho.

2.3. Đặc điểm về nguồn thành lập của quỹ dự trữ tài chính

Đặc điểm về nguồn thành lập của quỹ dự trữ tài chính
Đặc điểm về nguồn thành lập của quỹ dự trữ tài chính

Quỹ dự trữ tài chính được lấy từ nhiều nguồn và được quy định rõ về các nguồn thành lập tại Khoản 1, Điều 11, Luật Ngân sách Nhà nước. Một số nguồn thành lập quỹ dự trữ tài chính mà bạn có thể tham khảo đó là:

- Nguồn bố trí ngân sách trong dự toán chi ra ngân sách hằng năm của Nhà nước quy định;

- Nguồn kết dư ngân sách theo quy định trong Luật NSNN, tại Khoản 1, Điều 72;

- Nguồn tăng thu ngân sách theo quy định trong Luật NSNN, tại Khoản 2, Điều 59;

- Nguồn lợi nhuận (lãi) tiền gửi Quỹ dự trữ tài chính;

- Nguồn tài chính, ngân sách khác, tuy nhiên phải tuân thủ theo những quy định của pháp luật.

Ngoài quy trong điều khoản còn quy định rõ quỹ dự trữ tài chính còn cần phải có số dư tại mỗi cấp và không được vượt quá 25% nhằm đảm bảo và đáp ứng được các nhu cầu về thực hiện các nhiệm vụ, chức năng của Nhà nước, việc này là yêu cầu bắt buộc đối với mỗi cấp được cung cấp quỹ dự trữ tài chính cho các hoạt động được đề ra. Tỷ lệ 25% đề ra là con số nằm trong dự toán ngân sách thu chi đã được quy định hằng năm và có liên quan đến ngân sách Nhà nước do các cơ quan, đơn vị Nhà nước có thẩm quyền và quyền hạn quyết định, con số này luôn đảm bảo và được báo cáo thường xuyên với các cấp có liên quan.

2.4. Tìm hiểu về mục đích sử dụng của quỹ dự trữ tài chính là gì?

Tìm hiểu về mục đích sử dụng của quỹ dự trữ tài chính là gì?
Tìm hiểu về mục đích sử dụng của quỹ dự trữ tài chính là gì?

Mỗi quỹ có mục đích cũng như các khoản cần chi và nguồn thu với mục đích khác nhau. Tại Khoản 2, Điều 11 đã quy định cụ thể mục đích sử dụng của quỹ dự trữ tài chính như sau:

- Quỹ dự trữ tài chính trong điều kiện nguồn thu không thể tổng hợp và tập trung kịp, nhưng đã buộc phải hoàn trả ngay vào ngân sách trong năm được sử dụng cho việc tạm ứng ngân sách nhà nước để phục vụ và đáp ứng các nhu cầu, yêu cầu chi theo dự toán chi ngân sách.

- Mục đích bù đắp bội chi do không thể đạt được mức quy định về dự toán ngân sách, do Quốc hội, HĐND quyết định, được thực hiện trong các nhiệm vụ, yêu cầu phòng và chống hay nhiệm vụ, yêu cầu khắc phục các hậu quả do thiên tai, dịch bệnh, thảm họa, có mức độ rất nghiêm trọng, lan tỏa trên quy mô lớn và đồng thời trong việc thực hiện các nhiệm vụ quốc phòng, an ninh hay một số nhiệm vụ mang tính cấp bách, lập tức, phát sinh ngoài dự toán mà mặc dù đã xây dựng, hạch toán và kiểm tra lại ngân sách, đã sử dụng hết số tài chính trong ngân sách, nhưng vẫn không đủ nguồn đáp ứng trong trường hợp thu ngân sách của Nhà nước hay trong trường hợp vay ngân sách và từ đó có thể sử dụng Quỹ dự trữ tài chính nhằm triển khai các nhiệm vụ, tuy nhiên chỉ cho phép ở mức sử dụng tối đa không quá 70% số dư đầu năm trong năm đó.

Bài viết đã cung cấp các thông tin liên quan đến quỹ dự trữ tài chính, nắm được bản chất quỹ dự trữ tài chính là gì và những hiểu biết cơ bản cần có như khái niệm, cơ sở pháp luật ban hành, mục đích sử dụng, nguồn thành lập, thẩm quyền quyết định, khái niệm, cơ sở pháp luật ban hành. Hy vọng những vấn đề mà bài viết cung cấp sẽ hữu ích với bạn đọc trong quá trình tìm hiểu thông tin. Thân ái!

Tác giả : Trịnh Cẩm Vy